De kosten voor elektriciteit en stroom zijn flink gestegen. Hierdoor verhoogt het risico dat energiebedrijven failliet gaan. Bij het faillissement van een energiebedrijf lijden consumenten soms honderden euro's schade. De overheid en Nederlandse energieleveranciers willen consumenten tegen deze financiële schade beschermen. Ze onderzoeken daarom of een waarborgfonds voor consumenten nodig is.

Financiële schade
In de zomer betalen veel Nederlanders te veel voor hun energie en in de winter te weinig. De jaarlijkse kosten worden namelijk met een gemiddeld maandbedrag betaald. In het ergste geval heeft een consument in het voorjaar een energieleverancier gekozen die failliet gaat aan het eind van de zomer. De consument kan in zo'n situatie financiële schade oplopen van honderden euro's. Deze schade kan nog groter worden wanneer een energiebedrijf een borg heeft berekend bij het afsluiten van het contract. Of wanneer er een overstapbonus is beloofd die pas wordt uitgekeerd aan het eind van het contract. Een borg of overstapbonus worden door een nieuwe energieleverancier niet uitgekeerd. De leverancier is wettelijk verplicht de energielevering over te nemen, maar dit geldt niet voor andere financiële verplichtingen. Hierdoor is de consument extra geld kwijt bij een faillissement.

Betalingsproblemen
De energiemarkt houdt er rekening mee dat steeds meer energieleveranciers financiële problemen krijgen. Mogelijk kan een groeiend aantal consumenten de gestegen energiekosten niet betalen. Of elk energiebedrijf aanspraak kan maken op reserves om deze betalingsproblemen aan te kunnen, is niet duidelijk. Energieleveranciers Essent en Nuon/Vattenfall hebben de termijnbedragen al in december verhoogd om betalingsproblemen tegen te gaan. Volgens Essent had het merendeel van hun klanten hier geen problemen mee. De Tweede Kamer erkent het probleem van de stijgende energierekeningen en vraagt het kabinet om compensatie. Het liefst dit jaar nog.

Zelf besparen
Om betalingsproblemen tegen voorkomen, gaan steeds meer consumenten energieleveranciers vergelijken. Ze proberen het voordeligste energiebedrijf met de beste voorwaarden te vinden. Om dit eenvoudiger te maken worden regelmatig energievergelijkingssites gebruikt. Hierbij moet wel rekening worden gehouden dat niet iedere vergelijkingssite alle energieleveranciers meeneemt in de vergelijking. Dit kan een vertekend beeld geven.

Waarborgfonds
Toezichthouder ACM en de Consumentenbond zien al langer het belang van een fonds waaruit gedupeerde consumenten gecompenseerd kunnen worden. Ze pleiten voor een fonds zoals het ANVR Garantiefonds Reizen. Gedupeerde klanten van een failliete energieleverancier kunnen dan gecompenseerd worden wanneer termijnbedragen vooruit betaald zijn.
Belangenvereniging Energie Nederland geeft aan de noodzaak van zo'n waarborgfonds te gaan onderzoeken. Tegelijkertijd wijst de belangenvereniging erop dat tot op heden nog maar een kleine groep mensen daadwerkelijk financieel getroffen is. Mogelijk blijkt uit het onderzoek dat meer toezicht op de financiële situatie van de energiesector een betere optie is. Een waarborgfonds vormt ook weer een extra kostenpost, aldus de belangenvereniging.