Soms stap je halverwege een verhaal binnen.
Niet omdat je dat zo gepland hebt, maar omdat het leven of het werk je er neerzet. Tegen de tijd dat jij arriveert, zijn de stemmen al verhard, de emoties gespannen en hebben velen hun oordeel al gevormd.
Onrust werkt aanstekelijk. Eén druppel twijfel kan een golf worden. En zoals ooit bij Judas en Petrus blijkt, kunnen ook loyale mensen in een moment van angst de verkeerde afslag nemen. Niet uit kwaadaardigheid, maar omdat onzekerheid nu eenmaal harder schreeuwt dan wijsheid.
Die dynamiek is zo oud als de geschiedenis zelf. In de Romeinse Republiek veranderden geruchten over Caesar soms sneller in “de waarheid”, dan de feiten zelf konden reizen. Cicero schreef dat geen storm zo heftig is als een storm van gerucht, en hij had gelijk. Het lawaai van Rome overschreeuwde regelmatig de werkelijkheid.
Mensen zoeken houvast.
Dat is geen verwijt, dat is menselijk. Of het nu gaat om je huis, onzekerheid van inkomen of je toekomst, dan reageert bijna niemand zuiver rationeel. Sociale media versterken dat nog verder. Haast is geboden, volume en snelheid maar nauwelijks stilte. Misschien zie ik dat patroon zo scherp omdat ik het zelf heb ervaren.
In 2009 verloor ik alles wat ooit houvast gaf. Mijn bedrijf, mijn huis, mijn huwelijk, en uiteindelijk mijn zelfvertrouwen. Resultaat, een burn-out.
Een burn-out is geen vermoeidheid, maar een voortdurende waakstand.
Je leert hoe snel argwaan kan groeien wanneer de grond onder je wegvalt.
Ik herken de reflex. Ik begrijp mensen hun argwaan tegen de overheid.
Juist daarom weet ik hoe belangrijk rust is.
Niet de rust van passiviteit, maar de rust van bewust blijven staan wanneer het stormt. Overzicht creëren als anderen verdwalen in aannames. Vertrouwen bieden wanneer wantrouwen om zich heen grijpt.
Je kunt niet voorkomen dat anderen duwen, projecteren of hun onafgemaakte hoofdstukken bij jou op de stoep zetten.
Je kunt wel kiezen hoe je zelf verder schrijft.Tussen lawaai en stilte is altijd een keuze.
Wie de stilte durft te kiezen, ziet de mist het snelst optrekken.
Dan worden stemmen weer menselijk, zorgen weer bespreekbaar.
En ontstaat de ruimte waarin oplossingen zich eindelijk laten zien.
Juist in het openbaar bestuur is het de taak om niet mee te bewegen met het lawaai, maar om ruimte te maken voor die stilte waarin mensen weer gehoord kunnen worden.
Soms is dat alles wat er nodig is.
En vaak is dat precies genoeg.
~Deze column schrijf ik op persoonlijke titel~