Soms lees je iets in het nieuws en denk je: wat gebeurt hier? Onlangs blokkeerde actiegroep Extinction Rebellion de ingangen van 35 scholen in Amsterdam, onder meer met kettingen. Conciërges moesten slijptollen gebruiken om leerlingen en personeel binnen te laten. De boodschap: “Nederland, kom in opstand. Geef onze tieners een reden om naar school te gaan.”

Laat ik vooropstellen: de zorgen over klimaatverandering begrijp ik. Actievoeren hoort bij een democratie. Maar scholen blokkeren? Dat is voor mij een grens die wordt overschreden. Zoek de dialoog.

Scholen zijn plekken waar dagelijks wordt gewerkt aan de toekomst van jongeren. Leraren, conciërges en ander personeel zetten zich in om leerlingen niet alleen kennis bij te brengen, maar ook te leren samenwerken, discussiëren en samenleven. Juist in een tijd waarin het onderwijs onder druk staat, is het moeilijk te begrijpen dat deze plekken doelwit worden van protest.

Een school afsluiten geeft bovendien een verkeerd signaal: alsof onderwijs er minder toe doet. Terwijl het juist een fundament van onze samenleving is. Een school is meer dan een gebouw; het is een plek waar jongeren zich ontwikkelen en hun toekomst vormgeven. Veel scholen besteden bovendien vaak al aandacht aan thema’s als duurzaamheid, vrede en mensenrechten. In die zin ben ik trots op mijn eigen school, met een UNESCO-label, waar deze onderwerpen een vaste plek hebben.

Als rector/bestuurder vraag ik me af welk beeld leerlingen van de samenleving krijgen door dit soort acties. Wat leren zij hiervan? Dat je gehoord wordt door te blokkeren? Dat het doel de middelen rechtvaardigt?

Die vraag speelt breder. We zien vaker dat protesten zich richten op het lamleggen van plekken waar mensen afhankelijk van zijn, zoals snelwegen en andere cruciale infrastructuur. Het idee dat hulpdiensten daardoor vertraging kunnen oplopen, vind ik ongemakkelijk. Het lijkt soms alsof ontregeling een doel op zich is geworden.

Maar is dat de weg vooruit? Ik geloof van niet. Verandering vraagt om overtuigingskracht, om het gesprek en om het meenemen van anderen. Juist vreedzame bewegingen hebben in het verleden laten zien dat ze duurzame verandering kunnen bereiken, omdat ze mensen verbinden in plaats van tegenover elkaar zetten.

We leven in een tijd waarin de toon van het debat verhardt en de tegenstellingen groeien. Juist daarom is het belangrijk om elkaar te blijven opzoeken, in plaats van elkaar te blokkeren.

Dus één verzoek: laat de schoolpoort met rust. Daar hoort geen ketting aan. De deur moet open zijn — voor leerlingen, voor onderwijspersoneel en daarmee voor de toekomst.

En er ís een alternatief. Ik zie leerlingen zich elke dag inzetten voor een duurzame toekomst. Zo werken leerlingen van het Alfrink College via het Greenteam aan concrete oplossingen, bijvoorbeeld door op basisscholen les te geven over duurzaam voedsel. Kunnen we dit soort positieve dingen niet als hefboom in de verandering gaan gebruiken?

Philip de Vries is rector/bestuurder van het Alfrink College in Zoetermeer.