In 1958 brak een nooit eerder gehoorde vreemde ziekte uit in kolonies apen die voor onderzoek werden gehouden. De ziekte werd apenpokken genoemd, naar de apen. De ziekte vertoonde symptomen die leken op die van pokken.

Toevallig werd apenpokken voor het eerst bij een mens vastgesteld in DRC Congo, in een tijd dat het land worstelde met pokken. Dat was in 1978. De inspanningen van de Democratische Republiek Congo om de pokken te bestrijden en uit te roeien, hebben misschien één het geval van apenpokken overleefd.

Sindsdien zijn er echter gevallen van apenpokken gemeld bij mensen in andere Centraal- en West-Afrikaanse landen. Wat de wereld in 2022 heeft geschokt, is de melding van gevallen van apenpokken in westerse en Europese landen, zoals nooit eerder was gemeld. De gevallen hebben een domper gezet op de stemming voor gokactiviteiten zoals online roulette.

Onderzoek naar het apenpokkenvirus

De Wereldgezondheidsorganisatie heeft opgeroepen tot kalmte onder de speculaties en verkeerde informatie over het aantal gemelde gevallen. Zij bevestigden echter dat 50 gevallen waren gemeld en waarschuwden dat waarschijnlijk spoedig meer gevallen zullen worden gemeld.

De gevallen van apenpokken doen zich voor in Europa, de VS, Canada en Australië. Verrassend is dat de ziekte in Centraal- en West-Afrika is ontstaan. Het blijft een raadsel hoe zij zich naar de Europese en Westerse landen heeft kunnen verspreiden. Apenpokken is een milde virale infectie; volgens de Britse National Health Service herstellen de meeste mensen die de ziekte oplopen binnen een paar weken.

Om niet alle onheil af te wenden, is een beetje opbeurend nieuws dat het virus zich niet gemakkelijk tussen mensen verspreidt. Een wijdverspreide pandemie van apenpokken is dan ook minimaal en onwaarschijnlijk. Tot op heden is er nog geen vaccin ontwikkeld tegen apenpokken. Het pokkenvaccin wordt echter als vervangingsmiddel gebruikt, met een doeltreffendheid van 85%.

De Wereldgezondheidsorganisatie werkt samen met de getroffen landen om de gemelde gevallen onder controle te krijgen en de verspreiding van de ziekte tegen te gaan. De organisatie heeft geadviseerd de slachtoffers niet te stigmatiseren. Stigmatisering kan ertoe leiden dat sommige getroffenen niet de vereiste zorg zoeken. Een dergelijk scenario zal leiden tot de onvermoede verspreiding van de ziekte.

Bovendien bestaat er bezorgdheid dat de komende festivals en zomerfeesten de overdracht kunnen versnellen. Slechts één van de bevestigde gevallen had een reisgeschiedenis naar een van de regio's waar de ziekte endemisch is.

Op 7 mei 2022 kwam een schokkend bericht naar buiten over het eerste geval in het Verenigd Koninkrijk. De getroffene was onlangs uit Nigeria gekomen. Aangenomen wordt dat hij de ziekte in een West-Afrikaans land heeft opgelopen. In het VK zijn tot nu toe 20 gevallen bevestigd.

Het VK biedt momenteel een vaccin tegen pokken aan aan diegenen die in hoge mate aan apenpokken zijn blootgesteld. Spanje heeft naar verluidt grote hoeveelheden vaccins aangekocht om voorbereid te zijn op een eventueel dreigend gevaar. Het eerste geval in Australië werd gemeld door een man die onlangs uit het VK was gereisd.

Hoe vaak komt apenpokken voor?
Apenpokken is een virustype dat tot dezelfde familie behoort als pokken. Vergeleken met pokken is apenpokken minder ernstig en is de kans op verspreiding van de infectie kleiner. De ziekte werd vroeger alleen gemeld in de buurt van de tropische regenwouden van Centraal- en West-Afrika. Er zijn twee stammen van apenpokken, elk uniek voor elk van de twee Afrikaanse regio's.

In één uniek geval in het VK liep een gezondheidswerker de ziekte op van een patiënt. De meest recente gevallen hebben geen relevante reisgeschiedenis. Dit betekent dat zij de ziekte ter plaatse hebben opgelopen. Het ministerie van Volksgezondheid heeft iedereen die de symptomen vertoont, geadviseerd medische hulp te zoeken.

De symptomen van apenpokken
●        koorts

●        hoofdpijn

●        Pijn in de rug

●        Pijnlijke spieren

●        Zwellingen

Een besmet persoon ontwikkelt een pijnlijke huiduitslag in het gezicht die zich verspreidt naar andere delen van het lichaam, vooral de handpalmen en de voetzolen.

Hoe loopt men apenpokken op?
●        Nauw contact met een besmet persoon

●        Via een beschadigde huid, de luchtwegen, ogen, neus of mond

●        Direct contact tijdens geslachtsgemeenschap

●        Contact met besmette dieren zoals apen, ratten en eekhoorns

●        Contact met besmette voorwerpen zoals beddengoed en kleding