e rechtspraak gaat door de invoering van het migratiepact vastlopen, vrezen oppositiepartijen als GroenLinks-PvdA en ChristenUnie. De Raad voor de Rechtspraak voorziet dat het aantal rechtszaken hierdoor met 19.000 per jaar oploopt in 2028, terwijl er al een tekort is aan rechters. Don Ceder van de ChristenUnie vergeleek het pact tijdens het debat hierover met een trein die tegen een muur aan gaat rijden.

"De realiteit is dat het pact gewoon vanaf 12 juni geldt. En in die zin is het een trein die rijdt", reageerde asielminister Bart van den Brink. Het is volgens de CDA'er zaak om samen met de betrokken uitvoeringsorganisaties ervoor te zorgen dat het nieuwe systeem gaat functioneren. "En tegelijkertijd zijn er nooit garanties in het leven en hier al helemaal niet, in de asielketen."

Dat antwoord stelde Laurens Dassen van Volt niet gerust. "Dat klinkt in mijn oren als een opmerking als: ik weet het ook niet, we gaan het zien, ik kan er in ieder geval nu niets aan doen."

In een discussiestuk lichtte de Raad voor de Rechtspraak eerder toe dat verschillende wijzigingen leiden tot meer werklast. Een daarvan is de invoering van het tweestatusstelsel. Daardoor worden asielzoekers afhankelijk van hun situatie opgedeeld in twee groepen, waarvan er een minder rechten krijgt. De juristen verwachten dat asielzoekers vaak in beroep zullen gaan als ze het hiermee niet eens zijn. Ook het schrappen van de zogenoemde voornemenprocedure leidt volgens de raad tot veel rechtszaken. Door deze procedure krijgen asielzoekers vooraf te horen als hun aanvraag wordt afgewezen. Daardoor kunnen ze hier argumenten tegenin brengen, met het idee om onterechte afwijzingen te voorkomen.

De rechtspraak is momenteel druk bezig om vreemdelingenrechters en juristen te werven om het migratiepact uit te voeren. "Hierbij moet worden opgemerkt dat het werven en opleiden van een rechter niet van de ene op de andere dag geregeld is, dat duurt minimaal twee jaar", schrijft de raad. Het opleiden van mensen voor het migratiepact gaat volgens de magistraten ten koste van andere rechtsgebieden, zoals het familie- en jeugdrecht.

Ceder wilde van de minister weten of hij verwacht dat het aantal rechters in opleiding de komende maanden "fors" gaat stijgen. Dat verwacht Van den Brink niet. Hij benoemde dat de situatie nu ook al vastgelopen is en wil "er niet voor weglopen" dat na de invoering van het pact uitvoeringsproblemen kunnen ontstaan.