De gemeenteraad van Zoetermeer staat de komende weken voor een van de belangrijkste politieke debatten van het jaar. Het college heeft de Programmabegroting 2027 gepresenteerd. Die is voor komend jaar structureel sluitend, maar tegelijkertijd waarschuwt het gemeentebestuur dat de financiële ruimte voor de jaren daarna kleiner wordt. 

Het college wil in 2027 blijven investeren in de stad. Geld wordt onder meer uitgetrokken voor woningbouw, verbetering van de openbare ruimte en plekken waar inwoners elkaar kunnen ontmoeten. Daarmee worden ook verschillende ambities uit het nieuwe coalitieakkoord verder ingevuld. Daarin staan onder andere woningbouw, vergroening, een sociaal vangnet, veiligheid en verbeteringen van de openbare ruimte centraal. 

Voor inwoners is vooral van belang dat het college de woonlasten niet extra wil verhogen om de financiële problemen op te lossen. Daarvoor kan gedeeltelijk geld uit de algemene reserve worden gebruikt. Dat biedt op korte termijn ruimte, maar het college benadrukt tegelijkertijd dat toekomstige tekorten niet verder mogen oplopen. 

Daarmee verschuift de politieke discussie al snel van 2027 naar de jaren daarna. De gemeente stelt dat zij financieel nog in een solide positie verkeert, maar dat de bewegingsruimte afneemt. In 2027 wil het college daarom samen met de gemeenteraad verschillende scenario's bespreken waarmee de financiën ook op langere termijn gezond kunnen blijven. Daarbij moeten ook de gevolgen van mogelijke maatregelen voor de stad en haar inwoners worden bekeken. 

Een belangrijk probleem ligt volgens het college bij de verhouding tussen gemeentelijke taken en het geld dat daarvoor vanuit het Rijk beschikbaar komt. Gemeenten krijgen veel verantwoordelijkheden, terwijl de financiering volgens Zoetermeer daarmee gelijke tred moet houden. Jeugdzorg wordt daarbij expliciet genoemd als terrein waarop de kosten beheersbaar moeten blijven zonder dat inwoners noodzakelijke ondersteuning verliezen.

De financiële zorgen komen niet uit de lucht vallen. In de eerder gepresenteerde Perspectiefnota 2027 waarschuwde de gemeente al voor stijgende kosten, economische onzekerheid en toenemende maatschappelijke verwachtingen. Tegelijkertijd groeit Zoetermeer en zijn investeringen in voorzieningen en beheer noodzakelijk. 

De gemeenteraad krijgt uiteindelijk het laatste woord over de begroting. Op donderdag 5 november staat de Programmabegroting op de agenda van de raad. Dan zal duidelijker worden welke onderdelen op brede politieke steun kunnen rekenen en waar partijen andere financiële keuzes willen maken. 

Voor de Zoetermeerder wordt dat debat uiteindelijk concreter dan alleen een discussie over cijfers. De keuzes bepalen mede hoeveel ruimte er de komende jaren is voor woningen, zorg, veiligheid, groen, voorzieningen en onderhoud van de stad. De begroting voor 2027 is daarmee niet alleen het financiële huishoudboekje voor één jaar, maar ook het begin van de politieke discussie over wat Zoetermeer zich de komende jaren kan en wil veroorloven.