De financiële vooruitzichten van de gemeente Zoetermeer staan de komende jaren zwaar onder druk. Hoewel de begroting voor 2026 nog sluitend is, laten de meerjarenramingen een zorgwekkend beeld zien. Volgens het nieuwste financiële perspectief van de gemeente kunnen de tekorten richting 2029 oplopen tot ruim 20 miljoen euro.
Daarmee komt het stadsbestuur voor moeilijke keuzes te staan. De combinatie van stijgende kosten, toenemende maatschappelijke druk en achterblijvende rijksvergoedingen zet de gemeentelijke financiën steeds verder onder spanning.
Het College krijgt te maken met de noodzaak van “scherpe keuzes”. Een van de grootste zorgen ligt bij de uitgaven aan jeugdzorg. Net als veel andere gemeenten ziet Zoetermeer de vraag naar ondersteuning blijven stijgen. Tegelijkertijd groeit de financiële bijdrage vanuit het Rijk onvoldoende mee.
Daardoor ontstaat een steeds groter gat tussen inkomsten en uitgaven. Voor gemeenten is dit al langer een landelijk probleem. Vooral specialistische jeugdzorg en complexe ondersteuningsvragen drukken zwaar op begrotingen.
Voor Zoetermeer komt daar nog bij dat de stad blijft groeien en de zorgvraag daarmee eveneens toeneemt. Groei brengt nieuwe druk met zich mee. Zoetermeer werd ooit ontwikkeld als groeikern en die ontwikkeling werkt vandaag de dag nog steeds door.
De stad telt inmiddels meer dan 125.000 inwoners en staat voor nieuwe ruimtelijke opgaven. Er wordt gebouwd, wijken veranderen en de bevolking vergrijst. Dat betekent ook meer druk op zorgvoorzieningen, maatschappelijke ondersteuning, openbare ruimte; onderwijs, veiligheid en leefbaarheid in wijken.
Leefbaarheid en veiligheid onder druk
Naast de financiële uitdagingen ziet de gemeente ook maatschappelijke vraagstukken toenemen. In verschillende wijken wordt geïnvesteerd in leefbaarheid, veiligheid en sociale verbinding. Dat vraagt structureel geld. Daarmee ontstaat een lastig dilemma: juist op het moment dat meer investeringen nodig zijn, nemen de financiële mogelijkheden af.
Het risico bestaat dat gemeenten keuzes moeten maken tussen investeren of bezuinigen. Lastige jaren richting 2029
Hoewel de begroting voor 2026 nog positief sluit, waarschuwen de meerjarenprognoses voor een snel verslechterend beeld.
Een tekort van meer dan 20 miljoen euro in 2029 zou grote gevolgen kunnen hebben voor gemeentelijke ambities en projecten. Dat betekent niet automatisch dat voorzieningen verdwijnen, maar wel dat toekomstige investeringen kritischer bekeken zullen worden.
Mogelijke gevolgen kunnen zijn heroverwegen van projecten, faseren van investeringen, herijken van subsidies, efficiënter organiseren van zorg en ondersteuning en versoberen van beleid.
Politieke keuzes in aanloop naar nieuwe periode
De financiële discussie zal de komende jaren waarschijnlijk een van de belangrijkste politieke thema’s in Zoetermeer worden. Want de vraag wordt niet alleen waarop bezuinigd moet worden, maar vooral wat de stad belangrijk vindt. Moet de prioriteit liggen bij zorg? Leefbaarheid? Woningbouw? Veiligheid? Onderwijs? Of juist economische ontwikkeling? Die discussie komt op een moment waarop Zoetermeer zich verder wil ontwikkelen als moderne groeistad.
Waarschuwing vanuit het stadsbestuur
Het college lijkt met de financiële vooruitblik alvast een duidelijke boodschap af te geven. De ruimte wordt kleiner. Waar in eerdere jaren nog volop werd geïnvesteerd, zullen de komende jaren waarschijnlijk meer afwegingen gemaakt moeten worden. De financiële tijdbom waar nu voor wordt gewaarschuwd, ligt nog niet direct onder de begroting van 2026, maar de lont richting 2029 lijkt volgens de cijfers wel aangestoken.
Door: Bart Bakker