Het stroomnet in Zoetermeer loopt vol. Door de snelle groei van de stad, de bouw van nieuwe woningen, de verduurzaming van bedrijven en de overstap naar elektrisch vervoer ontstaat steeds meer druk op het elektriciteitsnet. Het gevolg: netcongestie, namelijk een vol stroomnet dat geen nieuwe aansluitingen meer aankan.
Netcongestie betekent overigens dat het elektriciteitsnet op piekmomenten meer stroom moet vervoeren dan technisch mogelijk is. Zowel de vraag naar elektriciteit (door woningen, scholen, laadpalen en warmtepompen) als het aanbod van stroom (door zonnepanelen en lokale opwek) groeit sneller dan het net aankan.
In Zoetermeer zijn de problemen de afgelopen jaren toegenomen. Nieuwe woningen, bedrijven en maatschappelijke voorzieningen moeten steeds langer wachten op een aansluiting, en ook bestaande aansluitingen worden soms beperkt in hun capaciteit. Voor inwoners betekent dit dat de energietransitie vertraagt. Wie een nieuwbouwhuis betrekt, een elektrische auto wil laden of zonnepanelen wil plaatsen, kan te maken krijgen met wachttijden of beperkingen.
Ook scholen, sportverenigingen en ondernemers ondervinden hinder. Nieuwe bedrijfspanden kunnen soms pas later in gebruik worden genomen omdat het net geen extra stroomvraag kan verwerken. Voor ondernemers die willen uitbreiden of verduurzamen – bijvoorbeeld met laadstations of elektrische installaties – zorgt dat voor onzekerheid en extra kosten.
De gemeente Zoetermeer werkt intensief samen met netbeheerder Stedin om oplossingen te vinden. Er wordt ingezet op drie sporen:
Uitbreiding van het elektriciteitsnet, zoals nieuwe verdeelstations en dikkere kabels. Slimmer gebruik van het bestaande net, door bijvoorbeeld pieken te spreiden en energie lokaal op te slaan. Samenwerking met bewoners en bedrijven om verbruik te verschuiven naar momenten waarop het net minder belast is. Stedin geeft aan dat er al meerdere projecten in voorbereiding zijn om de capaciteit in Zoetermeer uit te breiden, maar waarschuwt dat dit tijd kost. De aanleg van nieuwe netinfrastructuur is complex en vraagt vergunningen, investeringen en planning.
Slimme oplossingen
Omdat uitbreiding niet overal direct mogelijk is, wordt ook gekeken naar tijdelijke en innovatieve maatregelen. Denk aan:
Batterijopslag bij bedrijventerreinen om pieken op te vangen;
Slimme laadpalen die automatisch opladen als er ruimte is op het net;
Energiehubs, waar meerdere bedrijven hun verbruik en opwek afstemmen;
Thuisbatterijen bij huishoudens die zonne-energie opslaan voor later gebruik.
Zo kunnen inwoners en bedrijven bijdragen aan het beter benutten van de bestaande capaciteit.
Lange adem nodig
Volgens experts zal het probleem niet van de ene op de andere dag zijn opgelost. Het uitbreiden van het stroomnet kost jaren en miljarden euro’s. Tot die tijd moeten gemeenten en bewoners creatief omgaan met de beschikbare ruimte op het net.