De landelijke winkelleegstand is het afgelopen jaar licht toegenomen, maar in Zoetermeer is de situatie zorgelijker dan gemiddeld. Uit nieuwe cijfers van retailonderzoeker Locatus blijkt dat de winkelleegstand in de Zoetermeerse winkelgebieden opnieuw is gestegen en bovendien duidelijk hoger ligt dan in vergelijkbare gemeenten.

Begin dit jaar stonden in de winkelgebieden van Zoetermeer 43 van de 245 winkels leeg. Dat komt neer op een leegstandspercentage van 18 procent. Een jaar eerder lag dit percentage nog op 17 procent, wat betekent dat de leegstand ondanks eerdere inspanningen verder is toegenomen.

Ongunstige vergelijking met soortgelijke gemeenten
Wanneer Zoetermeer wordt vergeleken met gemeenten die qua welvaart, bevolkingssamenstelling en gezinssituatie het meest overeenkomen, valt het verschil extra op. In deze vijftien vergelijkbare gemeenten staat gemiddeld 11 procent van de winkels leeg. Zoetermeer zit daar met 18 procent ruim boven.

Dat verschil wijst erop dat de problematiek in Zoetermeer niet uitsluitend kan worden verklaard door landelijke trends, zoals de groei van online winkelen, stijgende huurprijzen of veranderend consumentengedrag. Hoewel deze factoren overal in Nederland spelen, lijkt Zoetermeer er harder door te worden geraakt dan vergelijkbare steden.

Gevolgen voor leefbaarheid en economie
Winkelleegstand heeft niet alleen gevolgen voor vastgoedeigenaren en ondernemers, maar ook voor de leefbaarheid van winkelgebieden. Lege panden zorgen voor een minder aantrekkelijke uitstraling, minder aanloop en kunnen een negatief effect hebben op de veiligheid en het gevoel van levendigheid. Dit kan een vicieuze cirkel veroorzaken, waarbij goedlopende winkels het gebied verlaten en nieuwe ondernemers terughoudend zijn om zich te vestigen.

Daarnaast raakt langdurige leegstand ook de lokale economie. Minder winkels betekent minder werkgelegenheid en minder bestedingen in de stad. Voor bewoners kan dit leiden tot een verschraling van het winkelaanbod en minder voorzieningen op loop- of fietsafstand.

Oorzaken en aandachtspunten
Deskundigen wijzen op meerdere mogelijke oorzaken voor de relatief hoge leegstand in Zoetermeer. Zo heeft de stad een ruim aanbod aan winkelmeters, terwijl de vraag daar niet altijd meer mee in verhouding staat. Ook de concurrentie van nabijgelegen steden en grote winkelcentra speelt mogelijk een rol.

Daarnaast wordt steeds vaker gewezen op de noodzaak om winkelgebieden te herontwikkelen. Denk daarbij aan het combineren van winkels met horeca, dienstverlening, wonen en maatschappelijke functies. Gemeenten die hier actief op inzetten, weten de leegstand soms beter te beperken.

Blik vooruit
De cijfers van Locatus onderstrepen dat winkelleegstand in Zoetermeer een structurele uitdaging blijft. Voor de gemeente, vastgoedeigenaren en ondernemers ligt er de opgave om samen te werken aan toekomstbestendige winkelgebieden. Daarbij zal niet alleen gekeken moeten worden naar het vullen van lege panden, maar ook naar de vraag hoeveel winkelruimte werkelijk nodig is en hoe deze het beste kan worden ingezet.

Of de leegstand de komende jaren verder oploopt of juist stabiliseert, zal afhangen van economische ontwikkelingen, lokaal beleid en het vermogen om winkelgebieden aan te passen aan veranderende wensen van consumenten. Eén ding is duidelijk: Zoetermeer wijkt in negatieve zin af van vergelijkbare gemeenten en zal extra stappen moeten zetten om die trend te keren.