De gemeente Zoetermeer krijgt volgend jaar 1,6 miljoen euro extra van het Rijk om onderwijsachterstanden bij jonge kinderen tegen te gaan.

Daarmee komt het totale rijksbudget voor 2027 uit op 7,9 miljoen euro. Het geld wordt vooral ingezet om peuters en kleuters eerder te ondersteunen bij hun taalontwikkeling en rekenvaardigheden. De gemeente wil voorkomen dat kinderen al met een achterstand aan hun schoolloopbaan beginnen.

Het college van burgemeester en wethouders heeft hiervoor een nieuw onderwijskansenbeleid opgesteld voor de periode 2027 tot en met 2030. De nadruk komt te liggen op kinderen van twee tot en met zes jaar. Volgens de gemeente is juist deze leeftijdsfase van groot belang voor de verdere ontwikkeling van kinderen.

Wethouder Anne-Lise Olsthoorn, verantwoordelijk voor Onderwijs en Jeugd, wil dat kinderopvangorganisaties, basisscholen, jeugdhulp en maatschappelijke instellingen intensiever gaan samenwerken. Door problemen eerder te signaleren, moet worden voorkomen dat kinderen op latere leeftijd extra ondersteuning nodig hebben.

Niet ieder kind begint met dezelfde mogelijkheden aan de basisschool. Sommige kinderen krijgen thuis veel ondersteuning bij taal, lezen en leren, terwijl anderen minder mogelijkheden hebben om deze vaardigheden te ontwikkelen. Ook sociale en financiële omstandigheden kunnen een rol spelen.

De gemeente wil deze verschillen zoveel mogelijk verkleinen door kinderen al vóór hun vierde verjaardag extra begeleiding aan te bieden. Daarbij blijft Zoetermeer investeren in voorschoolse educatie en bestaande initiatieven zoals de VoorleesExpress, waarbij vrijwilligers gezinnen ondersteunen bij de taalontwikkeling van kinderen.

Een belangrijk onderdeel van het nieuwe beleid is een betere aansluiting tussen kinderopvang en basisonderwijs. De gemeente wil dat kinderen gemakkelijker kunnen doorstromen van de peuteropvang naar de kleuterklas. Door het onderwijsaanbod beter op elkaar af te stemmen, moet een doorgaande leerlijn ontstaan.

In Zoetermeer bevinden veel kinderopvanglocaties en basisscholen zich dicht bij elkaar. Soms zijn zij zelfs in hetzelfde gebouw gevestigd. Volgens de gemeente biedt dat mogelijkheden om de samenwerking verder te versterken.

Naast de extra rijksbijdrage van 1,6 miljoen euro beschikt Zoetermeer naar verwachting over ongeveer 3 miljoen euro aan middelen die in eerdere jaren zijn opgebouwd. Daarmee is er voorlopig financiële ruimte om de nieuwe aanpak vorm te geven.

De gemeente gaat ook de verdeling van subsidies aanpassen. Waar eerder onder meer geld beschikbaar was voor zomerscholen, schakelklassen en activiteiten om ouders bij het onderwijs te betrekken, verschuift de aandacht naar jonge kinderen met een onderwijsachterstand en onderwijs aan nieuwkomers.

Vanaf 2027 verandert bovendien de financiering van voorschoolse educatie. De bekostiging wordt dan gekoppeld aan het individuele kind. Daarmee wil de gemeente de ondersteuning gerichter organiseren.

Hoewel er volgend jaar meer geld beschikbaar komt, bestaat onzekerheid over de financiering op langere termijn. Vanaf 2029 verandert naar verwachting de manier waarop het Rijk de middelen verdeelt. Daardoor kan de gemeenteraad meer invloed krijgen op de uiteindelijke besteding, maar kunnen ook nieuwe financiële afwegingen noodzakelijk worden.

Het college heeft de uitgangspunten voor 2027 al vastgesteld om vertraging bij de subsidieverlening te voorkomen. De gemeenteraad wordt gevraagd de beleidsuitgangspunten voor de jaren 2028 tot en met 2030 vast te stellen.

Eind 2028 volgt een tussentijdse evaluatie. Dan moet blijken of de intensievere samenwerking tussen kinderopvang, scholen en hulpverleningsorganisaties daadwerkelijk leidt tot minder onderwijsachterstanden.

Met de extra investering wil Zoetermeer bereiken dat meer kinderen met voldoende taal- en rekenvaardigheden aan groep 3 beginnen. De gemeente ziet vroegtijdige ondersteuning als een belangrijke manier om kinderen betere kansen te bieden tijdens hun verdere schoolloopbaan.