Ze zijn klein, maar in grote aantallen berucht: bladluizen. Deze insectjes nestelen zich massaal op jonge scheuten en bladeren van planten. Ze zuigen plantensappen op, waardoor bladeren verkleuren, krullen en soms zelfs afsterven.
Alsof dat nog niet genoeg is, scheiden ze honingdauw uit. Dat plakkerige laagje trekt mieren aan én vormt een voedingsbodem voor roetdauwschimmel. Zo gaat de gezondheid van de plant steeds verder achteruit.

Hoe komt het dat bladluizen steeds terugkeren?
Bladluizen planten zich razendsnel voort. Een enkele kolonie kan in korte tijd uitgroeien tot duizenden luizen. Daarbij profiteren ze van de samenwerking met mieren. Die beschermen de bladluizen tegen vijanden, omdat ze zelf profiteren van de honingdauw.
Het gevolg: een hardnekkige cyclus waarin de bladluis telkens opnieuw opduikt. Wie dit met alleen een spray wil oplossen, loopt achter de feiten aan.

Hoe kun je bladluizen natuurlijk bestrijden?
Volgens Esmeralda van Rootsum hoeft gif helemaal niet. “Zorg je voor voldoende natuurlijke vijanden, dan blijft bladluis vanzelf in toom. Het draait om balans in de tuin,” vertelt ze.
Chemische middelen lijken misschien snel te werken, maar ze doden óók nuttige insecten. Daarmee haal je de natuurlijke vijanden weg, en dat maakt de kans groot dat de bladluisplaag juist terugkeert.

Welke natuurlijke helpers eten bladluizen op?
De bekendste bondgenoot is het lieveheersbeestje. Zowel de larven als de volwassen kevers eten tientallen bladluizen per dag. “Zodra je de eerste tekenen ziet – gekrulde blaadjes of plakkerige honingdauw – is dat hét moment om lieveheersbeestjes uit te zetten,” legt Esmeralda uit.
Daarnaast zijn er gaasvliegen. Hun larven zijn ware veelvraten en doen niet onder voor lieveheersbeestjes. Ze worden vaak ingezet bij hagen of bomen waar de bladluizen moeilijk te bereiken zijn.
Ook galmuggen zijn nuttig. De volwassen muggen leggen eitjes in de buurt van bladluiskolonies. Zodra de larven uitkomen, verlammen ze de luizen met een gif en zuigen ze leeg. Alle drie deze helpers kunnen bladluis bestrijden zonder andere insecten te schaden.

Welke rol spelen mieren bij een bladluisplaag?
Mieren lijken onschuldig, maar ze vormen vaak de sleutel tot het probleem. Omdat ze leven van honingdauw, beschermen ze bladluizen tegen natuurlijke vijanden.
Daarom is het slim om ook mieren aan te pakken. Met lijmbanden om boomstammen of het verwijderen van mierennesten doorbreek je die samenwerking. Zo krijgen lieveheersbeestjes en andere helpers eindelijk vrij spel.

Welke huismiddeltjes kun je proberen?
Bij een lichte aantasting zijn eenvoudige maatregelen vaak al voldoende. Spoel de luizen weg met een harde waterstraal of gebruik een mild mengsel van groene zeep en water. Ook knoflook- of uienaftreksels kunnen bladluizen ontmoedigen.
Het zijn geen wondermiddelen, maar ze helpen wel om de druk te verlagen totdat de natuurlijke vijanden hun werk doen.

Waarom telt elke tuin mee in de strijd tegen bladluis?
Het motto “Elke tuin telt” draait om meer dan alleen je eigen planten. Ieder stukje groen draagt bij aan de biodiversiteit. Een balkon vol planten of een grote achtertuin, alles kan een leefgebied bieden voor nuttige insecten.
Door gifvrij te werken en natuurlijke vijanden een kans te geven, draag je niet alleen bij aan gezonde rozen of moestuinplanten. Je maakt ook deel uit van een groter geheel waarin tuinen samen een netwerk vormen. Zo wordt ook Zoetermeer stukje bij beetje groener en sterker.