In deze Perspectiefnota wordt al direct de toon gezet met een winstwaarschuwing door aan te geven dat we niet te veel voorstellen moeten doen voor structureel nieuw beleid, ondanks het feit dat het college met het huidige coalitieakkoord een flinke hypotheek op de toekomst heeft genomen door met de voorgenomen plannen gebruik te maken van de beschikbare financiële reserves.

Inleiding

Voorzitter, we leven op dit moment in dure tijden: stijgende prijzen in de supermarkt, energie en zorgkosten. Voor een grote groep werknemers is het steeds moeilijker om de eindjes aan elkaar te knopen. De energietoeslag van € 1.300 heeft veel mensen met een laag inkomen door een moeilijke periode hen geholpen.

Dat zal ook in 2024 nodig zijn. Het is dan ook goed om te lezen dat de gemeente de bestaande regelingen wil behouden en financiële ruimte reserveert om aan deze groeiende hulpvraag te kunnen voldoen. De bekendheid van het Energieloket wordt vergroot en het aanbod wordt verbreed.

Het zal zich ook gaan richten op VVE’s en bedrijven. De energiekosten zorgen, naast de gestegen huur, voor financiële problemen bij verenigingen in Zoetermeer. Om extra aandacht te vragen voor deze verenigingen hebben we onze motie ‘voorkom financiële problemen bij verenigingen’ voorbereid.  Samen met de LHN

Woningbouw

Uit de laatste informatie rondom de nieuwbouw van woningen blijkt dat we nog niet het gewenste niveau halen van het geplande aantal van 700. Zo wordt er gewerkt aan de Entree en onlangs is het plan voor extra woningbouw in de binnenstad besproken. De vraag is dan ook op welke wijze en wanneer deze inhaalslag ingezet gaat worden. Kan het college hier al duidelijkheid over verschaffen.

Op dit moment is er sprake van woningnood in Nederland en ook in Zoetermeer. Iedereen heeft recht op een woning en laat dit nu niet voor eenieder in Zoetermeer mogelijk zijn. We hebben onlangs kunnen lezen dat de motie uit 2021, waarin opgeroepen is het eindakkoord woningmarktafspraken in de regio pas te tekenen wanneer het aantal van zo’n 16.000 doelgroepenwoningen gehaald wordt, nog niet is uitgevoerd. Op dit moment is het zo dat inwoners die thuis- of dakloos worden afhankelijk zijn van opvang in Den Haag. Dat is onwenselijk omdat het ook gevolgen heeft voor het sociale netwerk van deze inwoner. We roepen het college dan ook op om wat voor deze inwoners te doen met de motie ‘Zoetermeer verdient een eigen daklozenopvang’.  Deze dienen we samen met GroenLinks.

Participatie

Bij binnenstedelijke bouwplannen is het de afgelopen tijd nogal eens gebleken dat de participatie niet juist is ingevuld met veel frustratie vanuit de omgeving. Veel inwoners die daardoor bezwaar maken en naar de raad komen om hun ongenoegen uit te spreken. We hebben hiervoor een motie voorbereid met als titel ‘zet bewonersparticipatie op één’. Die dienen we samen in met Forum.

Verduurzaming

Op verschillende plekken staat verduurzaming in de stijgers, waardoor er nu huizen zijn waar de daken vol gelegd zijn met zonnepanelen. Na een verwoestende brand van woningen in Arnhem maken inwoners in Palenstein zich terecht zorgen over de brandveiligheid van hun woningen. Is er al informatie beschikbaar bij de gemeente voor deze bewoners om hun onrust weg te nemen.

Zorg

Wij als SP Zoetermeer willen goede zorg voor iedereen die dat nodig heeft. Aan alle kanten zie je de zorg verdwijnen als gevolg van de marktwerking. Concurrentie i.p.v. samenwerking. Graag willen we de marktwerking steeds ter discussie stellen in het systeem van de zorgverzekeraars. Niet de zorg is duur, maar het systeem. En geef mensen zeggenschap over hun leef, woon en werkomstandigheden.  Neem nu ouderenzorg. Er is al veel bezuinigd en er blijft bezuinigd worden waardoor gevaarlijke situaties in verpleeghuizen ontstaan.

Terwijl de werkdruk hoog is en er juist meer zorgverleners bij moeten, dreigen er ontslagen in de ouderenzorg. Dit raakt ons allemaal. We kennen allemaal wel iemand in onze kring die verkeert in zo’n situatie. De wachtlijsten zijn lang en ouderen blijven steeds langer thuis wonen. Wat is nog de waarde van indicaties vanuit de Wet Langdurige Zorg als verzekeraars die niet meer gebruiken?  Zorgkantoren beperken nog meer de toegang tot verpleeghuizen. Tekort aan personeel groeit. Het moet voor zorgverleners aantrekkelijk zijn en blijven om in de zorg te werken. Zo moet er meer ruimte komen voor opleiding, ontwikkeling en loopbaankansen. De hoeveelheid onnodig administratief werk moet omlaag en zorgpersoneel moet ruimte krijgen en houden om zeggenschap uit te kunnen oefenen over de inhoud van het werk.

Vele zorgverzekeraars maakten vorig jaar flinke winst met hun zorgverzekeringen. Ondertussen zijn de zorgpremies gestegen, eigen risico is er nog steeds evenals de flinke extra bijdragen voor medicijnen. Het moet het allemaal goedkoper, efficiënter en winstgevender in plaats van beter en menselijker.  Mede hierdoor worden bij veel ziekenhuizen de acute verloskunde en de spoedeisende hulp gesloten zoals in het Gelre ziekenhuis in Zutphen en ons Langelandziekenhuis (nu Haga) in Zoetermeer. Stap voor stap worden de ziekenhuizen afgebroken.

Wij zien  in een Nationaal Zorgfonds een goed alternatief. Graag willen wij als SP Zoetermeer uitleggen hoe het Zorgfonds werkt zodat de draagkracht voor dit alternatief groter wordt. Onbekend maakt onbemind. Zorgverzekeraars hebben de wettelijke taak om de Zorgverzekeringswet uit te voeren. Met het Nationaal Zorgfonds wordt de taak verlegd. In plaats van een private taak wordt het dan een overheidstaak. Een nieuw op te richten Rijksdienst Nationaal Zorgfonds gaat deze uitvoeren. Zorgverzekeraars krijgen de mogelijkheid om hun bedrijf daarin op te laten gaan.  We hebben hiervoor de motie ‘Nationaal Zorgfonds’ voorbereid omn de gemeente de opdracht mee te geven om hiervoor te pleiten binnen de VNG.

Jeugdzorg

Ook heeft marktwerking in de jeugdzorg en de overheveling naar gemeenten schadelijke gevolgen gehad voor kinderen met ernstige problemen. Zo hebben we in Zoetermeer onlangs het voorbeeld gehad van een 10-jarig jongetje geboeid van school afgevoerd omdat hij niet vrijwillig meewilde met jeugdbeschermers naar zijn moeder. Dit is niet alleen schadelijk voor het betreffende jongetje maar ook voor zijn klasgenootjes. We volgen de herijking van de  jeugdbescherming met inzet op 5 projecten op de voet in onze gemeente. Graag had ik nog iets over jeugdzorg over de plannen à la Heerlen willen zeggen. Het plan van gemeente Heerlen haalt de marktwerking uit de jeugdzorg. Omdat ik maar 8 minuten spreektijd heb, laat ik het hierbij wat zorg betreft.

Arbeidsmarkt

Op verschillende plaatsen is rekening gehouden met de huidige krappe arbeidsmarkt door in 2024 slechts 50% van de vacatureruimte te ramen (voor onder andere Jeugd, WMO en duurzaamheid), waardoor alvast gestart kan worden met de werving van de benodigde capaciteit. Als het dan alsnog lukt om alle vacatures in te vullen wordt dit later in het jaar gemeld. In hoeverre leidt dit straks tot wederom onder uitputting van de voorgenomen plannen. Of is het zo dat een deel van de financiering net als in 2022 pas later in het jaar wordt ontvangen. Zodat we weer een herhaling krijgen van een boze wethouder die geld overhoudt. Voordeel van de gekozen oplossingsrichting is natuurlijk wel dat we gedurende het jaar nog weer voorstellen voorbij zien komen die op hun inhoud beoordeeld moeten worden. We maken ons nog steeds zorgen over de omvang van inhuur in Zoetermeer. Fijn dat er gewerkt wordt met overdrachtsdossiers maar zelfs dan heb je inwerkperioden die ook weer ten koste gaat om de beschikbare ambtenaren-capaciteit. Kan dit niet effectiever opgelost worden met een vaste flexpool binnen de verschillende afdelingen, waardoor de inhuurmedewerker al kennis heeft van de gemeentelijke organisatie en de digitale systemen.