Van jong tot oud die samen de A12 blokkeren voor een beter klimaat, stellen die uit elkaar gaan en hard op zoek zijn naar een betaalbare woning, jongeren die al maanden wachten op de broodnodige jeugdzorg of een vluchteling in de noodopvang die graag mee wil doen in Zoetermeer. Wat hebben al deze groepen gemeen? Ze verwachten een overheid die niet alleen praat over hun problemen, maar een overheid die actie neemt om de problemen aan te pakken.
En dat is iets wat GroenLinks tot nu toe mist bij dit college. Er worden veel mooie plannen gemaakt en het één ziet er nog prachtiger uit dan het andere. Of het nu gaat om central park, het duurzaamheidsfonds, ontwikkeling Meerzicht, het zwembad, de Entree, de aanpak in de jeugdzorg en zo kan ik nog even doorgaan.
Maar voorzitter, onze inwoner ervaart er tot nu toe nog niks van of wanneer het college wel actie onderneemt is het in negatieve zin met de sluiting van museum de Voorde. Terwijl de raad het college alle financiële ruimte heeft geboden. Desalniettemin wil GroenLinks vandaag bij een aantal thema’s stil staan waar mijn fractie echt actie verwacht om de gezondheid van onze inwoners te verbeteren.
Voorzitter,
Veel problemen waar inwoners mee te kampen hebben beginnen met het niet hebben van een dak boven het hoofd. Deze onzekerheid zorgt voor veel spanning en stress en leidt tot gezondheidsproblemen op andere vlakken. Wat GroenLinks moet er nu actie ondernomen worden die zichtbaar is. Enerzijds door nog dit jaar te beginnen met bouwen in het Entreegebied en anderzijds door de regie van woningbouw niet aan de markt te laten maar zelf het stuur in handen te pakken. Wat ons betreft ligt er voor volgend voorjaarsdebat een leegstandsverordening, een ambitieus woningbouwbeleid, beleidsrijke huisvestingsverordening.
Voor een goede gezondheid is het cruciaal dat inwoners mee kunnen doen en het hebben van een baan is daarbij een belangrijk onderdeel. Helaas zien wij dat in Zoetermeer de uitstroom uit de bijstand achter blijft bij andere gemeenten. In de perspectiefnota zien we geen maatregelen die voor inwoners in de bijstand een verschil gaan maken. Wethouder, welke ambities heeft u op dit gebied? Mogen wij u uitdagen om als Zoetermeer een koploper gemeente te worden wat betreft uitstroom uit de bijstand?
Voorzitter,
Het was een kwestie van tijd, maar de gezondheid van kinderen laten we inmiddels dermate in de steek dat we 16 plekken zijn gedaald op de Kinderrechtenranglijst. Onze jeugdzorg is niet op orde en de kansenongelijkheid groeit. Als de wake-up call nog niet is geweest moet die er nu zeker zijn. Wat ons betreft wordt het nu echt tijd dat de wachtlijsten verdwijnen. In combinatie met de extra fte en hervormingsagenda jeugd verwachten wij komend jaar dan ook echt resultaten.
Aan ideeën om het bewegen in deze stad te versterken is geen gebrek. GroenLinks juicht dat van harte toe. Echter, als overheid moeten we niet tegelijk aanmoedigen dat jongeren keuzes maken die de gezondheid negatief beïnvloeden. Zo zien wij nog steeds dat ongezond voedsel overal te krijgen is. Zelfs in ons eigen stadhuis. Daarnaast is met het vrijgeven van de gokmarkt ook onder jongeren de tendens om even snel geld te verdienen. Daarom dienen wij 2 moties in, een motie met als titel Stop stimulering van gokken samen met PvdA, CU-SGP en D66 en een tweede motie Geen nieuwe fastfoodrestaturants in de buurt van kinderen.
Voorzitter,
De aanpak van de klimaatverandering zou wat GroenLinks betreft topprioriteit moeten zijn. Niet alleen voor onze inwoners nu met stijgende energietarieven, maar juist voor onze toekomstige inwoners om niet ten onder te gaan aan hittestress en overstromingen. Daarbij moeten we zorgen dat we beschikbare middelen, zoals het duurzaamheidsfonds en middelen van het Rijk, zo snel mogelijk aan de inwoners, organisaties en ondernemers ten goede laten komen. College voel die urgentie! Daarnaast vraagt de transitie ook om innovatief en creatief om te gaan om meer groene stroom op te wekken. GroenLinks dient daarvoor de motie ‘Zoetermeer heeft dringend meer stroom nodig in samen met de PvdA en het CDA.
Klimaatverandering stelt ons ook voor andere uitdagingen als hittestress en afvoer van steeds heftiger wordende regenbuien. Ook dit raakt direct aan de gezondheid van onze inwoners. We zijn daarom blij met het recente interview van wethouder van der Meer over dit onderwerp. Echter, alleen het gemeentelijk vastgoed en grondgebied is niet genoeg. We zullen daarbij bestaande woninghuurders, woningeigenaren, vastgoedeigenaren en woningcorporaties moeten verleiden mee te doen. Daarbij is een tegel eruit plant erin een mooi initiatief, maar om echt stappen te maken is er meer nodig. Daarom dienen wij de motie Aanjagen vergroening Zoetermeer in samen met PvdA en D66.
We kunnen het nieuws niet aan doen of het gaat over de ecologische ramp die ons land raakt. Ook dit raakt direct de gezondheid van onze inwoners. Kijk maar naar de recente uitkomst atlas voor gemeenten. Dit vraagt om meer gebalanceerde keuzes in het onderhoud van ons groen. Wat GroenLinks betreft sluiten we ons daarom aan bij het deltaplan biodiversiteitsherstel. Daarvoor dienen we samen met PvdA en D66 een motie in.
Voorzitter,
Wat GroenLinks betreft is het ook hard nodig om anders om te gaan met ons afval. De aarde heeft geen onuitputtende grondstoffen Dit vraagt om beleid en sturing van de gemeente. We zijn blij dat er nu eindelijk een medewerker op dit onderwerp gaat starten en kijken uit naar een debat met het college op dit onderwerp. Voor nu, zouden we graag een suggestie willen doen. Op dit moment wordt ons grofvuil als afval gezien, terwijl we weten hoeveel waardevolle spullen hier vaak nog tussen zitten. Daarom zouden we graag een Zoetermeerse straatjutdag organiseren. Daarvoor dienen we een motie in samen met de PvdA.
Voorzitter,
Bij al deze uitdagingen zijn er 2 belangrijke randvoorwaarden om tot een succesvol antwoord op deze opgaven te komen. Ten eerste, daarvoor zou ik graag naar de gezamenlijk publicatie “Samen met elkaar onze toekomst moeten vormgeven” die mevrouw Kraneveldt vandaag al aanhaalde. We hebben onze inwoners, organisaties en ondernemers harder nodig dan ooit. Als overheid staan we te vaak op afstand van de uitdagingen waar inwoners voor staan. Met de omgevingswet komen daar straks mooie handvaten voor, maar we willen het college uitdagen daadwerkelijk het onderdeel “samen doen” concreet invulling te gaan geven. Een mooi voorbeeld waar veel kennis en ervaring zit zijn bij onze statushouders. Zij kunnen verder integreren door een leerwerkplek bij de gemeente en de gemeente kan beter beleid maken voor deze groep. Wij dienen daarom een motie in samen met PvdA en D66.
Een andere randvoorwaarde is de structurele financiële huishouding van de stad. Eenmalig reiken de bomen tot in de hemel, maar structureel zijn er grote opgaven. Na de meicirculaire zijn deze niet kleiner geworden. Het vraagt om bewuste afwegingen. Structurele keuzes nu, of we ze nu aan het college laten of niet, gaan leiden tot pijnlijke keuzes later. Wat GroenLinks betreft maken we die keuzes vandaag en zouden wij open staan om ook te kijken naar inkomstenverhogende keuzes. Een maatregel die niet inkomensverhogend werkt, maar wel zorgt voor eenduidige beleid is het jaarlijks indexeren van de toeristenbelasting. Hiervoor dienen wij een motie in samen met de PvdA.
Voorzitter afrondend, we staan op een cruciaal punt. Steeds meer inwoners komen in de knoop, omdat we de ongelijkheid laten groeien en niet genoeg doen om klimaat en milieuproblemen serieus op te pakken. Het zou immers niet uit mogen waar je geboren bent. Niks doen betekent dat een steeds grotere groep die met de rug naar de maatschappij gaat staan. Wat GroenLinks betreft is daarom komend jaar actie, actie en nog eens actie nodig vóór en samen met onze inwoners.