PvdA-fractievoorzitter Margot Kraneveldt had de volgende bijdrage. 

Samen onze toekomst in handen nemen!

Vandaag mag ik voor de tiende keer als fractievoorzitter het woord voeren bij een Voorjaarsdebat. Altijd een voorrecht en een genoegen, maar de andere fractievoorzitters zullen het vast herkennen: dan zit je achter je pc, en denk je: hoe zullen we de idealen van onze partij en de wensen die wij hebben voor onze inwoners, nu weer eens gaan verwoorden?

Voor de PvdA Zoetermeer was het echter niet zo moeilijk deze keer. Onze inspiratie voor vandaag komt uit de gemeenschappelijke publicatie “Samen onze toekomst in handen nemen” van de wetenschappelijke bureaus van de PvdA en GroenLinks. Daarin wordt het toekomstbeeld geschetst van “de groene welvaartseconomie”.

Nu zult u vast denken: wat is dát nu weer, “de groene welvaartseconomie”? Het is een economie waarin menselijk welzijn bereikbaar is voor iedereen en we een evenwichtige relatie hebben met de natuur. Dus niet alleen maar de nadruk leggen op economische groei, meer consumeren, meer productie en meer winsten, maar een economie waarin iedereen kan rekenen op een betaalbare woning, een passende opleiding, volwaardig werk, goede gezondheidszorg en een veilige, gezonde leefomgeving.

En als we in plaats van ‘economie’ nou allemaal even denken aan het woordje ‘stad’, komen we vanzelf uit op “de groene welvaartsstad Zoetermeer”.

Want de PvdA vindt dat iedereen in onze stad op een waardige manier moet kunnen deelnemen aan het maatschappelijk leven. Niet alleen investeringen in werk en inkomen en economische bedrijvigheid en huizen bouwen dragen daaraan bij, maar ook investeringen in openbaar vervoer, sociale voorzieningen, verduurzaming en vergroening.

Daarvoor zijn een sterke en pro-actieve raad en college nodig, met een duidelijke visie. De weg naar stad van groen en welzijn begint dan wel met het eerlijk erkennen van de kwetsbaarheid van onszelf als stadsbestuur. De PvdA ziet dat gelukkig in deze Voorjaarsnota terug. Er komt menskracht bij, ook voor de raad bij de griffie, om alle ingewikkelde opgaven waar we voor staan, beter aan te kunnen.

Het stadsbestuur moet ook beschikken over het noodzakelijke gezag. De PvdA maakt zich daar wel wat zorgen over. De kloof tussen beleid en uitvoering hebben het vertrouwen van vele inwoners in de gemeente en de politiek aangetast. De raad pakt daartoe de handschoen op met de Democratiseringagenda, met meer activiteiten om de politiek dichterbij onze inwoners te brengen en de zichtbaarheid en benaderbaarheid te vergroten.

En er moet natuurlijk ook voldoende geld zijn, want alles staat of valt bij ruimte in de begroting. Een gemeente is echter geen huishouden dat aan het einde van het jaar alle schulden weer afbetaald moet hebben. Een gemeente moet juist investeren in de stad en haar toekomst. Om dat mogelijk te maken, moet ons financiële beleid dienend zijn aan onze inwoners.

Wat zien we nu in Zoetermeer? Onder andere de gemeentelijke solvabiliteitsratio, weerstandscapaciteit, weerstandsvermogen en structurele exploitatieruimte zijn (erg) hoog, en de netto schuldquote is zelfs flink negatief. Dat is best bijzonder.

De PvdA vraagt zich af: begroten we nou zo voorzichtig? Degelijk financieel gebied is uiteraard goed, maar als we onze stad straks onnodig kapotbezuinigen, zijn we verkeerd bezig.

Daarom vragen wij via een motie het college om ons financiële beleid en de keuzes die het daarin maakt, eens goed op een rijtje te zetten. Waarom doen we het zoals we doen? Wat doen vergelijkbare gemeenten? Kan het ook anders? Laten we dat eens in een gezamenlijke sessie tegen het licht houden, ondersteund door externe experts.

Eén financieel voorstel willen we wel alvast doen: verhoog de toeristenbelasting en verander de manier waarop we deze heffen. Maak daar niet een absoluut bedrag per persoon van maar een percentage van de overnachtingskosten. Dan betalen met name de  zakelijke [SL1] ‘toeristen’ meer en spekken we de kas voor onze inwoners.

Voorzitter,
De PvdA doet vandaag een aantal concrete voorstellen om die groene welzijnsstad een stapje dichterbij te brengen.

Op sociaal gebied bijvoorbeeld doen we al heel veel waardevolle dingen in de stad. Wethouder Velzen kreeg er van ons vorig jaar zomaar 2 miljoen bij voor een Zoetermeers Noodfonds. En er zijn[SL2]  meer mogelijkheden om inwoners te helpen.

Veel mensen die weinig te besteden hebben, kunnen bijvoorbeeld geen kaartje voor het OV betalen. De prijzen zijn met ruim 7% gestegen. En dan kun je niet naar dat uitje met je kinderen, of als oudere niet meer naar je familielid aan de andere kant van de stad. En dat werkt isolatie en eenzaamheid in de hand. Om iedereen in de maatschappij mee te laten doen, mag vervoer geen belemmering zijn.

Nu gaan er vaak stemmen op om voor bepaalde doelgroepen het OV gratis of goedkoper te maken. Het college heeft op ons verzoek voor verschillende doelgroepen de kosten in beeld gebracht. 

Daarom vragen wij nu via een motie aan het college om een proef uit te werken van twee jaar met bijna gratis OV voor kinderen van 4 tot en met 11 jaar en voor iedereen met een ZoetermeerPas. Daar vallen dus ook ouderen met een laag inkomen onder. Het gaat dan om vervoer binnen de stad en in de daluren. Andere steden die dit aanbieden, doen dat ook zo, en er is dan vaak sprake van een eigen bijdrage. Dit voorbeeld volgen wij.

Voorzitter, ook als je werk hebt, kun je arm zijn. Bijvoorbeeld als je een uitkering hebt en erbij gaat werken. Door het verrekenen van de uitkering met het inkomen kunnen er maandelijks schommelingen ontstaan, waardoor mensen onder het bestaansminimum dreigen te zakken. Dit brengt grote onzekerheid en stress met zich mee. Het “Bufferbudget” is een nieuw beleidsinstrument om mensen hierbij te helpen. Daarom vragen wij via een motie het college om introductie van het bufferbudget voor Zoetermeer te onderzoeken.

Een Zoetermeer van groen en welzijn is wat de PvdA betreft niet alleen solidair, maar ook inclusief en divers.  Zoetermeer zet zich in voor diversiteit en inclusie. Voor bedrijven en organisaties is diversiteit en inclusie een meerwaarde voor hun bedrijf en onderdeel van maatschappelijk verantwoord ondernemen. Daarom vragen wij via een motie om diversiteit en inclusie binnen bedrijven en organisaties in Zoetermeer te bevorderen.

En als we het dan toch over inclusiviteit hebben: er zijn al meer dan 100 gemeenten die tijdens verkiezingen ruimte bieden aan prokkelduo’s bij de bemensing van stembureaus. Prokkelduo’s bestaan uit iemand met een licht verstandelijke beperking en iemand zonder beperking. Mensen met een licht verstandelijke beperking willen ook een nuttige bijdrage kunnen leveren aan het stemproces. In gemeenten waar zij zijn ingezet, zijn kiezers zeer positief verrast. Wij vinden dit zo’n sympathiek idee, dat wij via een motie vragen om dit ook in Zoetermeer mogelijk te maken.

En wat ook een heel sympathiek idee is, is een Zoetermeerse Jongerenburgemeester. We hebben in 2016 één jaar een kinderburgemeester gehad, maar de les die we daaruit trokken was dat het voor jonge kinderen best lastig was om deze functie in te vullen en het was voor de jongedame in kwestie ook overweldigend. Daarom stellen we vandaag een jongerenburgemeester voor.

En ook hebben we nog een idee voor de raadzaal: zou het niet mooi zijn als we Artikel 1 van de Grondwet in onze raadzaal terug zouden kunnen lezen? Als het college toch besluit om aanpassingen aan het StadhuisForum en de raadzaal te doen, kan er wellicht een plekje worden gevonden om ons allen nog eens aan het gelijkheidsbeginsel te herinneren.

Voorzitter,

Ook betaalbaar, fijn, veilig en duurzaam wonen zijn voorwaarden voor een groen en welvarend bestaan. De PvdA blijft zich zorgen maken over de plannen van dit college om minder sociale woningen bij te bouwen en meer sociale woningen te slopen. Hoe gaat dit college dán zorgen voor voldoende betaalbare woningen voor onze startende kinderen? We spreken de hoop uit dat, nu er meer ambtenaren bijkomen om ook de bouw te versnellen, we hiervoor betere voorstellen krijgen.

Wat de PvdA daarbij bepleit is onderzoek naar een integrale gebiedsvisie voor het Van Doornenplantsoen. Dat heeft voor het college geen prioriteit, maar het vrijspelen van het huidige perceel biedt kansen voor herontwikkeling in dit gebied. Die kansen moeten we niet te lang laten liggen. Bovendien willen we omwonenden niet in onzekerheid houden wat er met dit gebied gebeurt.

Voorzitter, onze ophoging van het Duurzaamheidsfonds met 2,5 miljoen euro is hopelijk een extra aanjager van de energietransitie. De PvdA zit echter met smart op de herijking van het beleid voor groen en biodiversiteit te wachten. Wanneer gaat dat nu eindelijk eens komen? De PvdA duurt dit allemaal veel te lang en daarom steunen wij vele moties vandaag die goed zijn voor het groen en de natuur in de stad.

Tot slot voorzitter:

Wij kunnen in Zoetermeer het verschil maken, als we de twee grootste opdrachten van de huidige tijd centraal stellen: een rechtvaardige duurzaamheidstransitie en de garantie voor iedereen op een welvarend, waardig en zeker bestaan.

Doen we dat niet, dan zet dit de bestaanszekerheid van veel Zoetermeerders op het spel en zal de ongelijkheid verder toenemen. Laten we dus de komende jaren werken aan een Zoetermeer als stad van groen en welzijn, door “Samen onze toekomst in handen te nemen” . En die toekomst begint vandaag. Of eigenlijk is die natuurlijk eergisteren al begonnen. Dus: samen de schouders eronder! Niet alleen maar doen wat nodig is, maar out of the box en vooral groots te denken.

Wij wensen het college, onze hardwerkende ambtenaren, onszelf als gemeenteraad en onze vele betrokken inwoners daar heel veel succes en wijsheid bij.